Ikibazo si amoko : ikibazo ni ubutegetsi bubi. F.Rudakemwa

Hari umukambwe wakundaga kwivugira ngo “ubwirwa ni uwumva, uwerekwa ni ubona”. Iyo umunyarwanda yamagana ingoma ya Kagame, ntabwo aba yanze Kagame ku giti cye, ntabwo aba amwanze kubera ko ari umututsi cg. ko ari mwene Rutagambwa, ntabwo aba yanze Abatutsi ; aba yanze ingoma y’igitugu ya FPR. Ikibazo si amoko rero, ni ubutegetsi bubi. Dore ingingo zibyerekana :

1°. Iyo Museveni adafashwa na Habyarimana, ntiyari kuzigera agera ku butegetsi mu Buganda. Habyarimana se ntiyari umuhutu, Museveni akaba umututsi?

2°. Iyo FPR icungira ku nkunga ya Museveni gusa, ntigire Abanyarwanda batavuga rumwe n’ingoma ya Habyarimana, ntabwo yari kuzapfa igeze ku butegetsi mu Rwanda. FPR se ntiyari igizwe ahanini n’Abatutsi ; naho mu bataravugaga rumwe n’ingoma ya Habyarimana,abenshi bakaba bari Abahutu ? Ikibazo rero si ubwoko, ikibazo ni ubutegetsi bubi.

3°. Igihe FPR ifashe ubutegetsi mu w’1994, Abanyarwanda bose bari bamaze kurambirwa uguhangana kw’amashyaka, intambara n’itsembabwoko. Mu by’ukuri, bariruhukije! Iyo FPR izirikana mu mutimanama wayo ko ntaho itaniye n’Interahamwe kubera ko nayo yishe inzirakarengane nyinshi cyane z’Abahutu, ikiyemeza kunamura icumu, ikazana amahoro na demokarasi nk’uko yari yarabisezeranije Abanyarwanda, bari kuyiha impundu aho kuyiha induru nk’uko babikora ubu, kandi bakayishyikiriza Interahamwe zishe Abatutsi, zitaretse n’Abahutu benshi cyane, zigacirwa urubanza. Ariko rero, FPR yo yahisemo kwihorera ku Bahutu bose, none kubivamo byarayinaniye, nta n’ubwo izabishobora. Yego, ngo “Ingoma idahora aba ari igicuma”; ariko se, “Uwagera umuzinga ku wa Bugegera”, ni ukuvuga uwahorera Abahutu bose bishwe kuva ku ngoma ya cyami kugeza ubu, hacura iki? Ngiyo rero impamvu Abanyarwanda bavumira FPR ku gahera. Si ukubera amoko, impamvu ni ubutegetsi bubi.

4°. Ikindi cyerekana ko ikibazo atari amoko, ko ahubwo ari ingoma mbi ni uko ari Abahutu, ari n’Abatutsi bageraho bagasubiranamo ubwabo :

4.1. Igihe bicikiye ku Rucunshu mu w’1896, rwaragiganye hagati y’Abega n’Abanyiginya kandi bose ari Abatutsi.

4.2. Mbere y’uko byongera gucika mu Rwanda mu w’1959, hari Abatutsi barebaga kure batinyutse kwinginga umwami Rudahigwa n’abafasha be ba hafi ngo bumve ibyifuzo by’abarwanashyaka b’Abahutu kandi babyiteho. Abo ni nka Musenyeri Aloyizi Bigirumwami, Padiri Alegisi Kagame, Padiri Stanisilasi Bushayija, Padiri Yustini Kalibwami, Shefu Prosper Bwanakweri, Shefu Alegisi Karekezi, Shefu Stefano Rwigemera n’abandi benshi. Abo se, hari uwabarushaga kuba Abatutsi? Ariko babonaga ko ikibazo kitari amoko, ko ahubwo ikibazo cyari ubuhake, kwikubira n’andi mahano menshi yarangaga ingoma ya cyami.

4.3. Kuba ikibazo ari ubutegetsi bubi, na Gitera ubwe yabyibwiriye Rudahigwa. Abatutsi b’intangondwa (Michel Kayihura, Alegisanderi Kayumba, Petero Mungarurire, Deogratsiyasi Mbandiwimfura, Alexandre Ruterandongozi, Janvier Murenzi n’abandi) bamugiye mu matwi bati “kugirango dukomeze gutwika inzu, ariko duhishe umwotsi, vuga ko mu Rwanda nta moko ahari”. Nuko rero mu w’1958, Rudahigwa arihanukira ngo mu Rwanda nta moko ahari. Twabonye aho byagejeje igihugu. Gitera yaramushubije ati “icyo twagusabye ni ugukuraho akarengane, si ugukuraho amoko”. Za ntagondwa zibuze icyo zongeraho, zibwira Rudahigwa ngo namwice. Nibwo aisubije ati “aho kwica Gitera, wakwica ikibimutera”.

4.4 Ikibazo si amoko, ikibazo ni ubutegesi. Habyarimana yahiritse ingoma ya Kayibanda se bombi atari Abahutu ?

Muri iyi minsi se Kayumba, Karegeya, Rudasingwa na Gahima ntibahigwa bukware na bene wabo b’Abatutsi babanye muri FPR?

Umwanzuro

Kuba Umuhutu, Umututsi cg. Umutwa nta kibazo biteye, ahubwo ni ibintu byiza. Ni uburenganzira buri wese avukana. Kubumwambura ni ukumusagarira. Ikibazo kivuka iyo hari ubyitwaje ngo acure abandi, ndetse anabice. Icyo kibazo rero nticyakemurwa no gukura ubwoko mu irangamuntu gusa, niba mu mitima, mu mitwe, mu mvugo, mu ngiro no mu miyoborere y’igihugu bukomeje kubamo. I Burundi se ko batigeze bandika ubwoko mu irangamuntu, byabujije Abatutsi baho gukinantura Abahutu kuva muri 60 kugeza ejobundi muw’1993, igihe bicaga intwari perezida Ndandaye Melchior na bagenzi be ? Ibyo kuvuga ngo nta moko ari mu Rwanda, abazi gusetsa batangiye kubigereranya n’uwavuga ngo “guhera ubu, nta gitsina gore, nta gitsina gabo kizongera kubaho, twese turi abantu gusa”. Kabone n’iyo kugira ubwoko byaba ari bibi, umuti ntiwaba uwo kubyirengagiza cg. kubitsinda, umuti waba uwo kubiganiraho. Na sida ubwayo, intambwe yambere yo kuyirwanya yabaye kandi izakomeza kuba iyo kuyiganiraho. Tubiganiriyeho, twagera ku mwanzuro ugira uti “kugirango mu gihugu cyacu, hatazagira umuntu cg. agatsiko k’abantu kongera kwitwaza ubwoko bagamije kugirira abandi nabi, reka dushyireho amategeko abereye bose, kandi bose bagomba kubahiriza, uhereye ku bari ku butegetsi ubwabo”. Itegeko rya mbere twahindura ni itegekonshinga ubwaryo. Uko rimeze ubu, wagirango ni umwe mu mitwe (chapitre) y’igitabo cy’amategeko ahana (code pénal)! Uburenganzira bwa buri wese bwubahirijwe, amakimbirane ashingiye ku moko ntiyakongera kubaho. N’iby’amoko byagenda byibagirana buhoro buhoro ; ariko rero cyaba ari igihombo kubera ko kugira ubwoko ari ikintu cyiza Imana yatwihereye. Ikomeze irinde Urwanda n’Abanyarwanda.

( Source : leprophete.fr)