Kwishongora k’u Rwanda no gusuzugura abayobozi b’u Burundi bishobora kwatsa umuriro hagati y’ibihugu byombi !
Publicité
Nyuma y’aho umuryango w’ibihugu byo mu karere k’ibiyaga bigari CIRGl, utangarije ko ugiye kohereza intumwa zo gukora iperereza ku kirego cy’u Burundi, cy’uko u Rwanda rwarenze kumategeko agenga ibihugu bigize uwo mu ryango yo kubana mu mahoro, rugacumbikira abashatse guhirika ubutegetsi mu Burundi; kuwa kabiri taliki ya 29/09/2015 radiyo mpuzamahanga y’abongereza BBC yaganiriye na Bwana Nduhungirehe Olivier, akaba ari umuyobozi mukuru ushinzwe imiryango muri ministeri y’Ububanyi n’amahanga y’u Rwanda ; avuga ko igihugu cye nta ruhare gifite mu bintu biri kubera i Burundi, ko kandi icyemezo cyo kohereza itsinda ry’abagomba gukora iperereza kuri ibyo birego mu Rwanda ari impfabusa! Alain Nyamitwe, minitsre w’ububanyi n’amahanga w’u Burundi, nawe yaganiriye na BBC kuwa gatatu taliki ya 30/09/2015, akaba yarasetse ibyo Nduhungirehe yavuze!
Nduhungirehe yibagiwe ko n’u Rwanda rufite ibibazo bya politiki, ndetse perezida Kikwete akaba yarasabye abayobozi b’u Rwanda kuganira n’abo batavuga rumwe nabo, Paul Kagame akamusubiza ko azamwica ! None se ni kuki u Rwanda rusaba u Burundi kuganira n’abatavuga rumwe nabo ariko rwo rukaba rudashobora gutinyuka kuvugana n’abo rwahejeje ishyanga ? Ni uko se abategetsi b’u Rwanda baruta ab’i Burundi ? Umunyamakuru wa BBC yabwiye Nduhungirehe ko u Burundi bushinja u Rwanda kuba rucumbikiye abashatse guhirika ubutegetsi, Nduhungirehe yahise abihakana agira ati : « Abo bantu ntabo dufite…abasilikare bashatse guhirika ubutegetsi ntabwo bari k’ubutaka bw’u Rwanda, hari abantu benshi bahunze u Burundi, banyuze mu Rwanda bajya mu bindi bihugu n’abandi bahunze bakaza mu Rwanda, ariko ntabwo wabyuririraho ngo ushake kuvuga ko ari ikibazo hagati y’u Rwanda n’u Burundi ».
Kuwa gatatu taliki ya 30/09/2015, BBC yabajije ministre w’ububanyi n’amahanga w’u Burundi ngo agire icyo avuga kubyatangajwe na Nduhungirehe. Bwana Alain Nyamitwe yashimangiye ko igihugu cy’u Rwanda gifite uruhare rukomeye mu guhungabanya umutekano w’u Burundi, Nyamitwe akaba yarasobanuye impamvu 3 zigaragaza uruhare rw’u Rwanda muguhungabanya uwo mutekano arizo zikurikira :
Alain Nyamitwe yavuze ko igihugu cyose ku isi kigira ibibazo bya politiki, ko n’u Burundi bufite ibyo bibazo ariko bakaba barimo babishakira ibisubizo binyuze mu nzira y’ibiganiro kandi bakaba biteguye no kuzakomeza ibyo biganiro mu minsi iri imbere. Umunyamakuru yabwiye Alain Nyamitwe ko u Rwanda rutazemera iperereza ku birego batanga, igisubizo yamuhaye ni uko yasetse gusa, nyuma amubwira ko basabye ko biba bakaba bategereje uko bizagenda ! Nyamitwe yagize ati : «niba igihugu kimwe kivuze ngo ibyo bintu ntibitureba, amakungu arabona, azibaza ati niba abo bantu ntacyo biyotsa baratinya iki ? Urabona ko twebwe bavuze ngo barashaka kurungika uwo murwi turemera uraza…n’uyu munsi bashatse kuvuga ngo tugiye kugaruka turebe izo nterahamwe ko zihari bagaruka ; ariko mu gihe bo bazaba bugaye, bazaba bemeje ko ibyo twavuze aribyo ! »
Bwana Nduhungirehe ubu uri ku ibere muri leta ya Paul Kagame ndetse bikaba bisa naho bigaragara ko yafashe umwanya wa Madame Louise Mushikiwabo mu itangazamakuru, yabwiye BBC ko ibibazo by’u Burundi bireba abarundi. Yagize ati : «ikibazo cy’u Burundi kirazwi, ni ikibazo cya politike, tubona rero ko u Burundi aho gushaka gukemura ikibazo mu biganiro, mu bwumvikane bw’abarundi bose, kikaba gishaka kubihunga kirega ibihugu bituranye nacyo ibirego bidafite ishingiro ».
Nduhungirehe yibagiwe ko n’u Rwanda rufite ibibazo bya politiki, ndetse perezida Kikwete akaba yarasabye abayobozi b’u Rwanda kuganira n’abo batavuga rumwe nabo, Paul Kagame akamusubiza ko azamwica ! None se ni kuki u Rwanda rusaba u Burundi kuganira n’abatavuga rumwe nabo ariko rwo rukaba rudashobora gutinyuka kuvugana n’abo rwahejeje ishyanga ? Ni uko se abategetsi b’u Rwanda baruta ab’i Burundi ? Umunyamakuru wa BBC yabwiye Nduhungirehe ko u Burundi bushinja u Rwanda kuba rucumbikiye abashatse guhirika ubutegetsi, Nduhungirehe yahise abihakana agira ati : « Abo bantu ntabo dufite…abasilikare bashatse guhirika ubutegetsi ntabwo bari k’ubutaka bw’u Rwanda, hari abantu benshi bahunze u Burundi, banyuze mu Rwanda bajya mu bindi bihugu n’abandi bahunze bakaza mu Rwanda, ariko ntabwo wabyuririraho ngo ushake kuvuga ko ari ikibazo hagati y’u Rwanda n’u Burundi ».Muri ayo magambo Nduhungirehe yavuze humvikanamo ko yahise yemera ibirego u Burundi bushinja u Rwanda, kuko yemera ko hari abarundi bahunze bakanyura mu Rwanda bakajya mu mahanga, abandi barundi benshi akaba ari impunzi mu Rwanda. Igihugu cy’u Burundi kikaba kivuga ko izo mpunzi ziri mu Rwanda z’abarundi zihabwa imyitozo ya gisilikare yo kuzatera u Burundi! Nduhungirehe akaba ashinja u Burundi kuba bwarahaye indaro FDLR ; ariko ministre w’ububanyi n’amahanga w’ u Burundi Alain Nyamitwe akaba yaravuze icyo kirego cy’u Rwanda cyasuzumwe n’akanama gashinzwe umutekano muri CIRGL, ako kanama koherejwe mu Burundi gakora iperereza ku birego by’u Rwanda gasanga nta FDLR iri i Burundi, Alain Nyamitwe yavuze ko no muri iki gihe ako kanama gashatse kagaruka i Burundi kagasuzuma icyo kibazo cya FDLR u Rwanda rukomeza kuvuga ko iri i Burundi.
Umunyamakuru yabajije Nduhungirehe niba u Rwanda narwo ruzemera ko akanama gashinzwe umutekano ka CIRGL kazaza mu Rwanda gusuzuma ibirego u Burundi bwatanze ; Nduhungirehe yavuze ko itangazo ryatanzwe n’umunyamabanga nshingwabikorwa w’uwo muryango ridakurikije ibyemezo byafashwe n’ibihugu, u Rwanda rukaba rwarandikiye ibihugu bigize CIRGL ko icyo cyemezo ari impfabusa ! Aha rero akaba ariho ipfundo ry’ikibazo riherereye : Niba u Rwanda rwumva ntacyo rwishinja kuki rudashaka ko akanama gashinzwe umutekano mu muryango wa CIRGL gakora iperereza ku birego by’u Burundi maze u Rwanda rukaba rubaye umwere nk’uko igihugu cy’u Burundi cyabaye abere ku kibazo cya FDLR ? Ese gusuzugura no kwishongora ku bindi bihugu kandi ari rwo rushinjwa kuba nyirabayazana w’umutekano mucye mu karere hari icyo bizamarira u Rwanda ?
Kuwa gatatu taliki ya 30/09/2015, BBC yabajije ministre w’ububanyi n’amahanga w’u Burundi ngo agire icyo avuga kubyatangajwe na Nduhungirehe. Bwana Alain Nyamitwe yashimangiye ko igihugu cy’u Rwanda gifite uruhare rukomeye mu guhungabanya umutekano w’u Burundi, Nyamitwe akaba yarasobanuye impamvu 3 zigaragaza uruhare rw’u Rwanda muguhungabanya uwo mutekano arizo zikurikira :1.Igihugu cy’u Rwanda cyahaye ubuhungiro bamwe mu bantu bari mu gatsiko gashinjwa gushaka guhirika ubutegetsi mu Burundi.
2.Igihugu cy’u Rwanda cyafashije abo bashatse guhirika ubutegetsi, mu bikorwa byo kugaba ibitero bya gisilikare mu gihugu cy’u Burundi bavuye mu Rwanda.
3.Igihugu cy’u Rwanda gifata urubyiruko rw’abarundi bahungiye mu nkambi ya Mahama mu Rwanda, bakajya guhabwa imyitozo ya gisilikare yo kuzatera u Burundi.
Umunyamakuru yabajije Alain Nyamitwe aho ayo makuru bayakuru, avuga ko hari amakuru bakuye ku barundi bafashwe ku italiki ya 10/07/2015 ubwo bagabaga igitero cya gisilikare muri komine ya Kabarore mu majyaruguru y’u Burundi bavuye mu Rwanda ; kimwe n’andi makuru bahabwa n’abarundi bari muri iyo nkambi. Alain Nyamitwe yirinze kuvuga amazina y’abarundi bari mu Rwanda bashinjwa guhirika ubutegetsi avuga ko ibyo bigomba gukorwa n’akanama gashinzwe iperereza. Alain Nyamitwe yemeje ko mbere yo gutanga ikirego mu muryango wa CIRGL igihugu cy’u Burundi cyabanje kubigeza kuri leta y’u Rwanda ariko ntiyabiha agaciro.
Alain Nyamitwe yavuze ko igihugu cyose ku isi kigira ibibazo bya politiki, ko n’u Burundi bufite ibyo bibazo ariko bakaba barimo babishakira ibisubizo binyuze mu nzira y’ibiganiro kandi bakaba biteguye no kuzakomeza ibyo biganiro mu minsi iri imbere. Umunyamakuru yabwiye Alain Nyamitwe ko u Rwanda rutazemera iperereza ku birego batanga, igisubizo yamuhaye ni uko yasetse gusa, nyuma amubwira ko basabye ko biba bakaba bategereje uko bizagenda ! Nyamitwe yagize ati : «niba igihugu kimwe kivuze ngo ibyo bintu ntibitureba, amakungu arabona, azibaza ati niba abo bantu ntacyo biyotsa baratinya iki ? Urabona ko twebwe bavuze ngo barashaka kurungika uwo murwi turemera uraza…n’uyu munsi bashatse kuvuga ngo tugiye kugaruka turebe izo nterahamwe ko zihari bagaruka ; ariko mu gihe bo bazaba bugaye, bazaba bemeje ko ibyo twavuze aribyo ! »Ngo uca urubanza rw’abavandimwe arararama, hagati ya Nyamitwe na Nduhungirehe ni nde uvuga ukuri ? Buri wese ashobora guca urubanza uko abyumva ariko ikigaragara cyo ni uko ikibazo cy’umutekano mucye i Burundi kizambukira mu Rwanda kandi kugihagarika bikazagorana cyane ! Ese leta y’u Burundi nayo ikoze ibikorwa byo gufasha abarwanya leta ya Kagame, ikabaha ubuhungiro ndetse n’inzira nk’uko u Rwanda rubikora, byagendera gute leta ya Paul Kagame ? Aho akanyaro, kuningura n’agasuzuguro ntibyarangira ! Byaba byiza leta ya Paul Kagame ihagaritse ibikorwa byo guhungabanya umutekano w’ibindi bihugu kandi ikamenya ko kwishongora no kwirata aribyo byahanuye Rusufero akava mu ijuru yari umumalayika mukuru !
Publicité
