Kampala: Igihugu cya Congo gihagaze neza mu gihe u Rwanda rusa n'ururaguza umutwe!

Publié le par veritas

http://www.rfi.fr/sites/filesrfi/imagecache/rfi_43_large/sites/images.rfi.fr/files/aef_image/Vicoulon_0_0.jpgNyuma y’imirwano ikaze mu ntara ya Kivu y’amajyaruguru hagati y’umutwe wa M23 n’ingabo za Congo  zifashijwe n’ingabo za ONU ziri muri Congo, ubu igihanzwe amaso n’imyanzuro irava mu nama ihuje abakuru b’ibihugu by’akarere k’ibiyaga bigari iteraniye i Kampala muri Uganda kuri uyu wa kane taliki ya 5/09/2013. Igihugu cya Congo Kinshasa kirashaka ko umutwe wa M23 wamburwa intwaro kumbaraga, ariko icyo cyifuzo gitandukanye n’uko igihugu cy’u Rwanda cyo kibyifuza. Ese iyi nama ishobora kugera kumwanzuro wumvikanyweho cyangwa hashobora kuvamo gushwana burundu ? Umuyobozi w’umuryango ushinzwe amahoro mu bihugu by’Afurika yo hagati  Thierry Vircoulon (ku ifoto hejuru), yatanze ibisobanuro kuri icyo kibazo kuri radiyo mpuzamahanga RFI, « veritasinfo » ikaba yabashyiriye icyo kiganiro mu kinyarwanda.

 

Nyuma y’aho ingabo za Congo, zibifashijwemo n’ingabo za ONU zigaragarije ingufu kurugamba rwari ruzihuje n’umutwe wa M23 muri Kivu y’amajyaruguru mucyumweru gishize, biragaragara ko igihugu cya Congo kigiye mu nama y’abakuru b’ibihugu by’akarere k’ibiyaga bigari i Kampala kuri uyu wa kane gihagaze neza, ese urabona igihugu cya Congo gishobora kugira indi ntsinzi y’ububanyi n’amahanga yiyongera ku ntsinzi ya gisilikare mu mirwano n’umutwe wa M23 ?

 

Thierry Vircoulon : Birashoboka rwose. Leta ya Congo igiye mu nama i Kampala ifite abantu benshi bayishyigikiye. Birumvikana ko ifite intsinzi ya gisilikare mu mirwano, umunyamabanga mukuru wa ONU, Ban Ki-moon yagaragaje ko umutwe wa M23 ariwo warashe ibisasu kubutaka bw’u Rwanda aho kuba ingabo za Congo.

 

Hari kandi itangazo rya ministeri y’ububanyi n’amahanga y’igihugu cya Leta Zunze Ubumwe z’Amerika cyemeza ko gifite ibimenyetso byinshi cyane byemeza ko Leta y’u Rwanda iha inkunga ya gisilikare umutwe wa M23. Mucyumweru gishize nari mu nama y’umuryango w’ubumwe bw’Afurika, akanama k’amahoro n’umutekano k’uwo muryango kari gateranye mu gihe imirwano yarimo iba muri kivu y’amajyaruguru, abagize ako kanama bose bamaganye umutwe wa M23, ibyo rero bikaba byerekana ko Kinshasa inashyigikiwe n’ibihugu by’Afurika.

 

Ariko ibyo ntibivuze ko uko gushyikirwa kose guhagije mu nama y’i Kampala, bitewe n’uko ubu ikigaragara ari uko iyi nama y’ibihugu iteraniye i Kampala isa naho  ariyo nama ya nyuma ishobora kugaragaramo amahirwe yo kubona umuti w’ikibazo.

 http://www.lephareonline.net/wp-content/uploads/2013/09/2012-a-kampala.jpg

Muri iyi nama hagomba gushakishwa uburyo bwo kongera gushyiraho imishyikirano hagati ya leta  ya Congo n’umutwe wa M23.Witegereje neza biragaragara ko leta  ya Kinshasa niyemera gushyikirana n’umutwe wa M23 bishobora kuyishyira mubibazo ndetse biragaragara ko Perezida Kabila yatakaza cyane mubaturage be aramutse yemeye gushyikirana na M23.

 

Kubyerekeranye n’imbere mu gihugu, abaturage b’intara ya Kivu y’amajyaruguru ntibashyigikiye na gato imishyikirano hagati ya Leta na M23, ikindi kandi ntabwo Perezida Kabila yarebwa neza mu gihugu mu gihe yaba yiyemeje kugirana imishyikirano na M23 igahurirana n’ibiganiro n’abanyepolitiki bose bari mu gihugu.

 

Kinshasa irashaka ko umutwe wa M23 wamburwa intwaro kandi kuri icyo kifuzo ikaba ifite inkunga y’umuryango mpuzamahanga kimwe n’intumwa idasanzwe y’umunyamabanga mukuru wa ONU Madame Mary Robinson. Ese umutwe wa M23 ufite ububasha bwo kuburizamo icyo kifuzo cyo kuwambura intwaro gishyigikiwe nabo  bose?

 

Umutwe wa M23 watakaje byose harimo n’ikizere cyo gukomeza intambara kubera gutsindwa mu mirwano iherutse. Ariko kwambura umutwe wa M23 intwaro bishobora gukorwa mu buryo bubiri, mu gihe haba haramutse hari ubwumvikane hagati ya leta ya Congo n’umutwe wa M23, icyo gihe bikaba bivuze ko uwo mutwe waba wambuwe intwaro ariko ukagira icyo uhabwa. Ibyo akaba aribyo M23 isaba, aribyo gushyira abarwanyi bayo mu ngabo za Congo, ibyo bikaba bingaragira ko bidashoboka.

 

Ubundi buryo ni uko M23 yakamburwa intwaro ku ngufu.Ibyo bikaba bivuga ko intambara ikomeza bisa no guhangana n’igihugu cy’u Rwanda.

 

Ese utekereza ko paul Kagame uregwa na ONU guha inkunga inyeshyamba aziyemeza gukomeza kuziha iyo nkunga ndetse akayongera?

 

Ndabona ko Kigali ikomeje kwinangira ikaba ikomeje guha inkunga M23 ndetse leta y’u Rwanda ikerekana n’ibikorwa bigaragaza ko ishaka kwinjira mu ntambra.

 

Kagame ashobora kwiyemeza kwinjira muntambara kumugaragaro akarwana n’ingabo z‘umuryango w’abibumbye?

 

http://www.katanganews.net/wp-content/uploads/2013/08/arton560-fe07f.jpgNtekereza ko ibintu bidashobora kugera kuri iyo ntera.Ntekereza ko u Rwanda rusa n’ururi gukina umukino w’urusimbi no gukangata ngo rurebe ko umuryango w’abibumbye wasubira inyuma.Ariko ndatekereza ko harimo n’umukino w’akarere tutakwirengagiza. Hari ubushyamirane hagati y’u Rwanda na Tanzaniya.

 

Ingabo z’umuryango w’abibumbye ziri i Goma zirimo abasilikare bakomoka mu gihugu cya Tanzaniya Malawi n’Afurika y’epfo, kugira ngo rero mwumve umukino urimo, mugomba kureba uburyo ubutegetsi bw’i Kigali bubanye n’ibindi bihugu by’Afurika. Hari ikibazo cyo kwigaragaza nk’umuyobozi w’Afurika ufite imbaraga, icyo kibazo gishobora kwigaragariza i Goma muri Kivu y’amajyaruguru.

 

Kubyerekeranye n’amajyaruguru ya Kivu, ni iki cyakwemererwa Paul Kagame kugirango ahagarike igitutu arimo atera?

 

Ikingenzi cyane ni ugukemura ikibazo cya M23 kuburyo burambye no kwiga ikibazo cya FDLR ifite umutwe wa gisilikare muri kivu kandi ishinjwa kugira uruhare muri jenoside. Kuri icyo kibazo cya FDLR madame Robinson ahita avugako ONU yabonye igisubizo cy’icyo kibazo kuko yashyizeho umutwe udasanzwe wa gisilikare wo kurwanya iyo mitwe yose yitwaje intwaro.

 

Kugeza ubu umutwe udasanzwe w’ingabo za ONU ntabwo urashobora kuvuga imitwe uzarwanya n’ibikorwa byihutirwa uteganya gukora. Ubu muri Kivu harabarirwa imitwe yitwaje intwaro irenga 40, ikibazo ni ukumenya niba koko umutwe udasanzwe wa ONU uzarwanya FDLR cyangwa niba utazayirwanya; kuko muri iki gihe biragaragara ko umutwe ugomba kurwanywa nari M23.

 

Nzi ko hari impaka nyinshi mububanyi n’amahanga ku kibazo cya M23 na FDLR, ariko birakwiye ko umuryango w’abibumbye ugaragaza neza gahunda yawo mu bikorwa byihutirwa byo kurwanya imitwe yitwaje intwaro. Hagomba gahunda isobanutse neza igaragaza ibikorwa byihutirwa n’uburyo bikurikirana.

 

 

Inkuru ya RFI

Commenter cet article

Pierre 06/09/2013 14:46


Ngo u Rwanda nti ruhagaze neza kandi rufite Kabila muri Congo uruteguriara byose? Barababeshye. Abantu bose baseka Congo nzababaza umunsi umwe aho bahishye amaseka yabo.

Pierre 06/09/2013 14:43


Ndabona mutarumva imikino iri kuba muri Congo. Mwebwe ngo u Rwanda ruzabon'isoni, kandi Kabila yabonye intsinzi aho bamwereye guhura n'aba parrains be i Kampala? Rega KAKAKA (Kabila - Kagame -
Gaguta) n'impanga. Abakongomani bagomba kwemera iyi nzira y'Umusaraba kugeza aho imana izabazamuramo Musa cyangwa Kristu kandi igihe kizagera, nibwo abasese abakongomani bose bazagira isoni. Uyu
n'umwanya w'umwijima. Haza uwo rumuri rw'Ukuri. Imana ibidufashemo.